Kontrol Listesi Yapmak Hayatımı Nasıl Kolaylaştırdı?

Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri, ordunun yeni nesil bombardıman uçağı arayışı için bir yarışma açmıştı. Boeing’in Model 299’u, diğer şirketlerden McDonnell Douglas ve Glenn L. Martin Company’nin tasarımlarından çok daha iyiydi. Boeing’in uçağı ordunun istediğinden 5 kat daha fazla bomba taşıyabiliyor, çok daha hızlı ve önceki bombardıman uçaklarından neredeyse iki kat daha uzak mesafeye uçabiliyordu. Seattle’lı gazeteci Richard Williams, uçağı test sürüşünde görünce ona “uçan kale” demiş ve bu isim modelin bilinen adı olmuştu. 32 metre kanat genişliği ve 4 motoruyla etkileyici bir görünüşe sahip Model 299, 30 Ekim 1935’te ikinci test uçuşu için 5 kişilik mürettebatıyla havalandı. Uçak 300 feet yüksekliğe çıkınca yalpaladı, tek kanadı üstüne döndü ve yere çakıldı. Uçakta bulunan Binbaşı Peter Hill ve Leslie Tower bu korkunç kaza sonrası hayatını kaybetmişti.

Kazada mekanik hiçbir hata yoktu. Kazanın sebebi pilot hatasıydı. Mürettebat rüzgar kilidi denen kilit mekanizmasını devreden çıkarmayı unutmuştu. Bu kilit uçağın hareketli kontrol yüzeylerini sabitleyen ve rüzgara karşı uçuşu daha güvenli hale getiren bir sistemdi. Kaza sonrası yarışmanın galibi Douglas olmuştu. Boeing neredeyse iflasın eşiğine geldi. Yine de ordu test uçuşları için Boeing’den birkaç tane uçak aldı.

Model 299’la ilgili hatanın ne olduğunu araştırmaya başladılar. Bunun için pilotların, kazada ölen Binbaşı Hill kadar deneyim ve uzmanlığa sahip olamayacağını düşünerek eğitim sürelerini daha da kısalttılar. Buna ek olarak pilotlar için yazılı kontrol listeleri oluşturdular. Bu kadar basit bir çözümü hayata geçirmenin fark yaratacağını kimse beklemiyordu. Kontrol listesinin sonuçları olumlu oldu. Model 299’la bir tane bile kaza yapmadan toplam 1.8 milyon millik (2.88 milyon km) uçuş yaptılar.

Bizde “okyanusu geçip derede boğulmak” diye bir söz vardır. En karmaşık işleri başarırız ama gözümüze ufacık görünen ve gözden kaçan minicik bir nokta yüzünden çok acayip hatalar yaparız. Model 299 kazasında olduğu gibi aslında çok basit görünen ama unutulan kilidin faciaya yol açabileceği, günlük işlerimizde de çok basit görünen ama unuttuğumuz pek çok konu oluyor. Telefonumuzu, şarj aletimizi, cüzdanımızı, evin ya da arabanın anahtarını, e-mail atmayı, bir arkadaşı aramayı unutabiliyoruz. Bunun için yine çok ama çok basit bir öneri olarak kontrol listesi yapmak çok olumlu sonuçlar getirebiliyor. Atul Gawande’nin The Checklist Manifesto kitabı tam da bunu anlatıyor.

Sadece havacılıkta değil, sağlık sektöründe de kontrol listesine geçmenin pek çok hastanın hayatını kurtardığını vaka özelinde kitaptan okuyabiliyorsunuz.

Aynı şekilde iş hayatımızda da kontrol listelerine geçmenin faydası çok fazla. Diyelim ki bir markanın sosyal medya hesabını yönetiyorsunuz. Çok büyük ve ses getiren bir dijital kampanyaya başladınız. Ama bu kampanyanın yoğunluğu sırasında sosyal medya uzmanınız o günün içeriğini paylaşmayı unuttu. Olamaz mı? Olabilir. Çünkü o içeriği paylaşmayı unutacağımız aklımıza gelmiyor. Kontrol listeleri de işte tam bu işe yarıyor.

Biz de ajansta en basitinden en karmaşık süreçlere kadar her aşama için kontrol listeleri hazırlıyoruz. Sadece iş hayatı için değil; günlük hayatım için de “sanal” kontrol listelerim var. Her sabah evden tam çıkmak üzereyken, kapıyı açtığımda kendime şu soruları soruyorum:

  1. Evin ve arabanın anahtarı yanında mı?
  2. Cüzdan yanında mı? Kimlik, ehliyet ve kredi kartı içinde mi?
  3. Telefonun yanında mı?
  4. Kindle/kitap/laptop yanında mı?
  5. Şarj aleti yanında mı?

Sorular kendinize göre artabilir veya özelleşebilir. Bu soruları sorarak evden çıktığım hiçbir gün evde bir şey unutmadım. Aynı şekilde sabah eşimle birlikte evden çıkıyorsam da aynı soruları ona soruyorum. Bunu alışkanlık haline getirmek çok faydalı oluyor.

Aynı şekilde iş yerinde her gün yapmanız gereken bir şey varsa ona da bir kontrol listesi hazırlayın. Mesai telaşında pek çok şeyi unutuyoruz. En basit süreçlerden en karmaşık süreçlere kadar hepsini tek tek süreç ve kontrol listesi haline getirmek inanılmaz etkili sonuçlar veriyor.

Çok basit görünse de gerçekten “hayat” kurtarıyor. Kesinlikle bu yöntemi uygulayın. Zaten çok basit göründüğü için kontrol listesi yapmak aklımıza gelmiyor. Onu bile atlıyoruz. Atlamamak için kontrol listesi yapmayı unutmayın.

Sizin buna benzer bir yönteminiz var mı? Daha önceden yaptığınız kontrol listeleri özelinde aldığınız sonuçlar neler?

Görsel: Flickr / mistersnappy

Yeni Yazılar E-mailinize Gelsin Mi?

Bloga yeni yazı yazdığımda e-mail yoluyla haberdar olmak isterseniz, lütfen aşağıdaki kutuya e-mail adresinizi girin. Spam yapmayacağıma söz veriyorum.  

2 Yorum

Muhabbete Katılın, Görüşünüzü Paylaşın